ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

نشست تخصصی « ارائه کاربردهای فناوری اطلاعات در تولیدات رادیویی» به همت کمیته آموزش چهاردهمین جشنواره بین المللی رادیو برگزاری شد.
به گزارش کمیته اطلاع رسانی چهاردهمین جشنواره بین المللی رادیو و ششمین اجلاس جهانی صدا، در این نشست موضوعات « درآمیختگی فناوری اطلاعات و رسانه» ، « نقش فناوری اطلاعات در ارتقاء کم و کیف تولیدات رادیویی» ، « پخش رادیویی و تلویزیونی در فضای مجازی» ، « زیرساخت های یکپارچه مدیریت محتوا » ، « هوش ماشینی و پردازش محتوا » ، « برودکسترهای جهانی » ، « سرویس های پهن باند (HbbTV) » و نمونه سرویس های راه اندازی شده توسط معاونت توسعه و فناوری رسانه مطرح شد.

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

سالهاست که جشنواره های رنگارنگ و متفاوتی با اهداف، هزینه ها و پیام های مختلف در کشور برگزار می شود. جشنواره هایی که در بسیاری موارد حتی عاری از کمترین بازده و ثمره بودند و هستند و گویا هدف غایی آنها، برگزار صرف یک همایش و نمایش بوده است.
شعار سال یعنی « رونق تولید » به مثابه سرمشقی برای تمام بخش های خصوصی و دولتی کشور است که برنامه های خود را به گونه ای تعریف کنند که منجر به رونق تولید و توسعه پایدار ملی شود.
جشنواره بین المللی رادیو از جمله جشنواره هایی است که دارای بیشترین بازده و بهره برداری علمی و عملیاتی در حوزه رسانه بوده است. جشنواره ای که دوم اردیبهشت به میزبانی تهران برگزار خواهد شد و برنامه سازان ایرانی و خارجی بهترین تولیدات رادیویی خویش را به منصه داوری می گذارند. به این بهانه فرصتی شد تا با آقای نورالدین جعفری، دبیر جشنواره به ترتیب ذیل گفت و گو کنیم.

*به عنوان نخستین سوال اینکه چرا جشنواره رادیو به صورت بین المللی برگزار می شود؟
جشنواره های رادیو در شماره های نخست به صورت ملی برگزار می شد اما چون برنامه سازان رادیو همواره علاقمند بودند و هستند که در رقابت های حرفه ای تر و در عین حال دوستانه ای حضور داشته باشند، طبیعتاً تمایلی به رقابت با برنامه ها و برنامه سازان خارجی احساس شد. از این جهت در جشنواره امسال حضور برنامه سازان معاونت صدا، شبکه های استانی و همینطور برنامه سازانی از سایر کشورها بسیار قابل توجه است.

*آنچه در روزهای پایانی جشنواره ها مطرح می شود، بیشتر به بخش های داوری معطوف است، شما به عنوان دبیر جشنواره چهاردهم رادیو از داوری جشنواره بگویید.
در جشنواره چهاردهم رادیو، داوران در دو بخش داخلی و بین الملل از میان برنامه سازان برجسته، توانمند و پیشکسوت رادیو انتخاب شدند. در بخش بین الملل با همکاری اتحادیه رادیو تلویزیون های آسیا و اقیانوسیه(ABU ) از کارشناسان باتجربه رسانه به عنوان داوران خارجی استفاده شده است تا رقابت ها دقیق تر باشد و برنامه های برجسته انتخاب شوند. همچنین تعدادی از مهمانان جشنواره از داوران بخش بین الملل هستند که در مجموع از 12 کشور، ما در جشنواره بین المللی امسال، مهمان خواهیم داشت.

*آثار رسیده به دبیرخانه جشنواره در چه بخش هایی با یکدیگر رقابت می کنند؟
باتوجه به ساز و کاری که در چهاردهمین جشنواره بین اللملی رادیو ایجاد شده است در بخش داخلی، برنامه های روتین شبکه های سراسری صدا با هم رقابت دارند. همچنین در بخش برنامه های آزاد این فرصت ایجاد شده که خلاقیت و ایده های جدید برنامه سازان در یک فضای رقابتی ارائه شود. آثار بخش بین الملل هم با قالب های مستند، مستند نمایشی، نمایش کوتاه، مینی منچر و تعدادی دیگر مورد بررسی داوران قرار گرفتند.

*در این جشنواره شاهد فعالیت بخشی با عنوان بخش مردمی هستیم آیا این بخش را می توان یک بدعت و نوآوری برای جشنواره رادیو دانست؟
بله درست است. بخش مردمی از جمله تفاوت هایی است که جشنواره چهاردهم با جشنواره های گذشته دارد. از آنجایی که مخاطبان همواره مورد توجه برنامه سازان و مدیران رسانه هستند و نظراتشان در برنامه سازی باید مورد توجه قرار گیرد، حضور مخاطب بی تردید به رادیو شأن و اعتبار می بخشد. لذا در جشنواره امسال بخش مردمی پیش بینی شد. بخصوص برای مخاطبانی که در فضای رقابت جشنواره به برنامه سازی و تولید محتوا هم توجه دارند و با استقبالی که از بخش مردمی در جشنواره داشتیم بالغ بر 600 اثر علاقمندان به رادیو در بخش مردمی دریافت شد که در مراسم اختتامیه از آثار منتخب تقدیر به عمل خواهد آمد.
به علاوه، چاپ چکیده و اصل مقالات علمی در بخش اجلاس جهانی صدا، ارائه برنامه های منتخب جشنواره در قالب لوح فشرده به برنامه سازان و همچنین رونمایی از چهار عنوان کتاب با موضوع رادیو از برنامه های مورد توجه جشنواره چهاردهم است.

*آیا فضای مجازی هم جای پایی در جشنواره رادیو دارد؟
همین طور است. استفاده از ظرفیت و مزیت های فضای مجازی از اهمیت ویژه ای برخوردار است و استفاده مناسب از این امکان به ارائه محتوای رادیو به مخاطبان کمک خواهد کرد. از این رو در جشنواره چهاردهم رادیو به فضای مجازی توجه جدی شد. لذا بخش فضای مجازی به عنوان یکی از بخش های رقابت جشنواره میان برنامه سازان و شبکه ها مورد توجه قرار گرفته است.
در بخش فضای مجازی سه حوزه رقابتی پیش بینی شده است. نخست، حوزه ی محتوای صدا محور که در این بخش ویدئوهای تولید شده در شبکه ها با فرمت فتوکلیپ و یا دیگر ساختارهای ویدئویی صدا محور که بدون تکنیک های تولید تلویزیونی ساخته شده باشند با هم به رقابت پرداختند.
در بخش دوم رقابت برنامه ها که در فضای مجازی مورد توجه قرار گرفته به عنوان بخش تعاملی در فراخوان جشنواره اعلام شده است. در این بخش برنامه هایی که در فضای مجازی دارای صفحه، کانال و وبسایت هستند مورد ارزیابی قرار می گیرند. در این رقابت، برترین ها انتخاب می شوند. در بخش سوم، رقابت شبکه هایی است در بخش فضای مجازی و حوزه ی تعاملی فعال هستند. میزان، نحوه و کیفیت حضور شبکه های سراسری در فضای مجازی مورد ارزیابی و داوری قرار گرفت و برترین ها در اختتامیه جشنواره مورد تقدیر قرار خواهند گرفت.

*در پایان اینکه آیا نتایج جشنواره رادیو را می توان همسو با نیازهای برنامه سازی رادیو تصور کرد؟
بله کاملاً همینطور است و تلاش شده تا ضرورت و نیازهای حوزه برنامه سازی و همچنین حوزه نظری رادیو در جشنواره بین المللی و اجلاس جهانی رادیو پیش بینی و تعریف شود. لازم به توضیح است اینکه هر جشنواره ای ساز و کار خود را دارد و بالطبع جشنواره بین المللی رادیو با هدفی مشخص اجرا شده است. لذا به جهت تفاوت هایی که هرکدام از جشنواره ها در هدف گذاری دارند، امکان اینکه در همه ابعاد یکسان اجرا شوند و به عنوان الگو مشخص شوند، وجود ندارد. طبیعتاً علمی بودن یک جشنواره و توجه به همه ضرورت ها و نیازهای آن بخش، می تواند مورد توجه قرار گیرد. همچنان که در جشنواره رادیو این موضوع مورد توجه قرار گرفته است.

محمد زندکریمخانی
کمیته اطلاع رسانی جشنواره رادیو

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

دکتر لبیبی،مدیرکل سابق پژوهش های رادیو:جشنواره را ایجاد فرصت و فضایی رقابتی بین برنامه سازان دانست تا حاصل تلاش خود را ببینند.
به گزارش کمیته اطلاع رسانی چهاردهمین جشنواره بین‌المللی رادیو، محمد مهدی لبیبی گفت: از گذشته های دور و از زمانی که رادیو به عنوان یک رسانه جدید در بین مردم تجربه شد، پدیده ای به عنوان جشنواره رادیو نداشتیم. از سال 1379 و معاونت وقت رادیو یعنی دکتر خجسته تصمیم گرفته شد چنین جشنواره ای راه اندازی شود، این جشنواره چند هدف را همزمان دنبال می کرد. یک هدف این بود که فضای رقابتی بین همکاران ایجاد کند و برنامه سازان فرصتی داشته باشند تا برنامه هایشان را ارائه کنند و حاصل زحماتشان را ببینند.
موسس رادیو سلامت افزود: دومین ویژگی جشنواره رادیو این بود که بین شبکه های مختلف رقابت ایجاد می کرد. هر شبکه اهداف خاص خود را دارد و ما نمی توانیم بری مثال رادیو پیام را با رادیو سلامت مقایسه کنیم، اما جشنواره درعین حال در ساختار برنامه سازی و تولید برنامه ها و تنوع برنامه سازی ها رقابت سازنده ایجاد می کرد. در کنار این موارد آنچه که بسیار مهم بود تکریم همکاران بود. همکاران دیده می شدند. کسانی که زحمت می کشند باید جایی باشد که احساس کنند حاصل تلاش هایشان دیده شده و مورد تقدیر قرار گرفته است.
لبیبی گفت: تبادل تجربیات یکی از دیگر اهداف برگزاری جشنواره رادیو است. افرادی با سوابق طولانی تهیه کنندگی یا گویندگی و ... در این جشنواره حضور می یابند. افراد تازه کار هم البته حضور دارند. این افراد سر پر شور و شوقی دارند اما ممکن است تجربه چندانی نداشته باشند.در کنار یکدیگر قرار گرفتن دو نسل رادیویی بسیارمثبت است و برکات بسیاری دارد. انتقال تجربیات و تعامل بین این دو نسل از برکات جشنواره رادیو است. این ارزشمند است و می تواند در ارتقای برنامه های رادیوی موثر باشد.
موسس رادیو اقتصاد بیان کرد: درکل جشنواره رادیو را جشنواره ای چند منظوره می دانم که می تواند بسیار مفید باشد. این جشنواره چندین هدف را همزمان می تواند دنبال کند. بعد از این جشنواره همیشه شاهد کیفیت برنامه ها و روحیه بهتر در همکاران و شاهد بالا رفتن انگیزه ها بوده ایم.
لبیبی در خصوص سختی ها و نکات مثبت کار در رادیو توضیح داد: رادیو بسیار محیط صمیمی دارد و برخلاف دیگر محیط های اداری بچه های رادیو به سرعت با یکدیگر رفیق و صمیمی می شوند. همه افرادی که سال هاست از رادیو رفته اند هم این ادعا را تایید می کنند. جو و فضای صمیمانه ای که در رادیو می بینیم به دلیل حضور دائمی بچه ها و انجام کارهای تیمی و گروهی است.
وی همچنین گفت: یکی از سختی های کار در رادیو این است که رادیو رسانه ای 24 ساعته است و تعطیلی ندارد و در مناسبت ها کارش بیشتر می شود.رادیو رسانه ای بروز و لحظه ای است و فرصتی برای این نیست که افراد بگویند بنشینیم برنامه ریزی های طولانی مدت بکنیم.ممکن است اتفاقاتی مثل سیل پیش بیاید و انتظار از رادیو این است که بلافاصله وارد عمل شود و در این زمینه اطلاع رسانی کند و زوایای مختلف موضوع را بررسی کند. این مقداری سخت است اما برکات و نتایج بسیاری برای جامعه دارد.
مدیرکل سابق پژوهش های رادیو در پایان در پاسخ به این پرسش که آیا پیشنهادی برای بهتر برگزار شدن جشنواره دارید گفت: در یک دورانی که جشنواره شروع شد تجربه ای در این زمینه نبود و هرچه پیشتر رفت جشنواره پربارتر شد. به خصوص زمانی که اجلاس جهانی صدا به آن اضافه شد مکمل جشنواره رادیو شد و سطح برنامه ها بالاتر رفت. در دوره کوتاهی جشنواره رادیو را نداشتیم اما خوشحالم که دکتر شاه آبادی تصمیم بر برگزاری دوباره جشنواره گرفتند. خیلی هم نیاز نیست برخلاف تصور برخی از افراد برای برگزاری جشنواره رادیو هزینه های سنگین کنیم. پیشنهاد من این است که در جشنواره از همه تفکرها و طیف ها و انگیزه ها و نوآوری ها در جشنواره استقبال کنیم. به افرادی میدان بدهیم که شاید در حالت عادی فرصتی برای عرضه خود نداشته باشند. اگر حرفی با پیشنهادی دارند ارائه کنند.از پیشنهادات تازه افراد استقبال کنیم.

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

همیشه جشن‌ها و جشنواره‌ها فارغ از بازندگی و برندگی شرکت کنندگان، حلاوت خاصی داشته و دارد. هرچند، هدف اصلی جشنواره‌ها تلاش برای شناسایی و حمایت از برنامه‌سازان نخبه است.
در این چهارده جشنواره‌ای که در رادیو برگزار شده است، گاه روایت معکوس می‌شود و معمولاً همان برنامه‌سازان نخبه در اکثر مواقع جزو برندگان جشنواره هستند و برنامه‌سازان جدیدی به فهرست برندگان اضافه نمی‌شود. برای همین برخی جشنواره‌ها از حالت رقابت خارج و تبدیل محیطی برای دورهمی و تعامل و تمتع هنری می‌شود.
به یاد دارم که در جشنواره‌های پیشین برخی هم که توان رقابت را در خود احساس می‌کردند، برنامه خود را در معرض داوری قرار می‌دادند و چون از مرحله داوری‌ها بالا نمی‌آمد، دچار نوعی سرخوردگی می‌شدند و گله گزاری می‌کردند و معمولا همین افراد در سال‌های بعد خود را وارد معرکه جشنواره نمی‌کردند و دیگر برنامه‌سازان را نیز دلسرد می‌کردند.
جشنواره نماد برنامه محوری است. جشنواره رادیو نماد نقش‌آفرینی همه عوامل رادیوست که در طول یک سال به امر برنامه‌سازی مشغول بوده‌اند. خوشبختانه هم برنامه‌ها از روی آنتن شنیده و داوری می شود و هم تک برنامه‌های آزاد. همین تنوع برنامه‌سازی و نوع انتخاب‌ها باعث می‌شود حقوق شرکت‌کنندگان مراعات شود.
جشنواره اگر با دقت و صرافت برگزیدگان خود را کشف کند می‌تواند رویکرد سالانه رادیو را در شکل‌ها و محتوای سنتی و مدرن، برای برنامه‌سازان مشخص کند.
به نظر می‌رسد دبیرخانه جشنواره باید در طول سال فعال باشد تا بتواند توان و استعداد برنامه سازان را رصد کند تا این امر را به عنوان یک فرآیند سالانه در نظر گیرد. این دبیرخانه می‌تواند با گروه‌های نظارت و ارزیابی شبکه‌ها و مرکز نظارت سازمان نیز تعامل داشته باشد تا نتایج حاصله بسیار دقیق و به دور از شتابزدگی معمول جشنواره‌ها باشد.
جشنواره، وقت مبارک تحویل سال رادیوست. پس از خداوند بزرگ می‌خواهیم که؛ حول حالنا الی احسن الحال.

محمدصادق رحمانیان

شاعر و مدیر رادیو فرهنگ

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

بیوک میرزایی گوینده رادیو و بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون کار خود را با رادیو را دراوایل دهه 60 آغاز کرد. او ابتدا به خاطر توانایی در تئاتر برای رادیو انتخاب شد. برنامه های «صبح جمعه با شما» و «جمعه ایرانی» و نمایش های رادیویی را در کارنامه خود دارد. به بهانه برگزاری چهاردهمین جشنواره بین‌المللی رادیو با این هنرمند به گفتگو نشستیم که در ادامه می خوانید.
*برگزاری جشنواره رادیو چه تاثیری در انتقال تجربه از پیشکسوتان به برنامه سازان جدید دارد؟
-قطعا باید تاثیرگذار باشد درغیر این صورت برگزاری جشنواره ها معنا و مفهومی نخواهد داشت. درحال حاضر پیشکسوتان رادیو دربخش واحد نمایش به تعداد انگشتان دست رسیده‌اند. پیشکسوتان رادیو کسانی هستند که صدایشان در رادیو هویت پیدا کرده و مردم آنها را از طریق صدا می شناسند. پیشکسوتان برای یک جشنواره امتیاز محسوب می شوند. قطعا مهمانانی که در این جشنواره حضور پیدا خواهند کرد، می خواهند اهالی قدیمی رادیو را هم ببینند. درغیر این صورت آن جشنواره هویت خود را از دست می‌دهد. من و امثال من جوانی‌مان را در این حرفه گذاشته ایم و در این زمینه تجربه و تخصص داریم. اکنون که من به این پختگی رسیده‌ام باید تجربیات خود را به کسانی که تازه وارد این حرفه می شوند منتقل کنم. در جشنواره ها علاوه بر اطلاع رسانی یک سری اطلاعات تخصصی، باید به هنرمندان قدیمی و پیشکسوت در عرصه های مختلف قدمت نیز بها داده شود تا نتایج شنواره قوی تر و ماندگارتر شود.
* کار با رادیو را چگونه آغاز کردید؟
-من ابتدا بازیگر تئاتر بودم که در سال61 و یا 62 به دعوت واحد نمایش به رادیو دعوت شدم. رادیو از طریق صدا به من هویت داد به طوری که اگر در تاریکی هم که صحبت کنم مردم صدای مرا تشخیص می دهند. من این امتیاز را به سادگی به دست نیاورده‌ام، 40 سال رزومه پشت این صداست. ابتدا مرا به دلیل توانایی در تئاتر برای رادیو انتخاب کردند با این حال در طول این 40 سال پیچ و خم های رادیو را نیز فرا گرفتیم و به توانایی رسیدم. من منکر مدرک و تحصیلات نیستم ولی تنها با مدرک و تحصیلات عالی دانشگاهی نمی توان بازیگر شد. خصوصا در رشته های هنری مانند بازیگری و موسیقی و... . در هنر، تجربه است که حرف اول را می زند. حال دوست داریم این تجربه و تخصص را به نسل جوان هم منتقل کنیم. اتفاقا تنها جای انتقال این تجربه ها در جشنواره هاست.
چهاردهمین جشنواره بین‌المللی رادیو و ششمین اجلاس جهانی صدا از 2 تا 4 اردیبهشت در تهران برگزار می شود.

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

یک گوینده ورزشی، رادیو را به عنوان رسانه ای گرم و امیدبخش توصیف کرد و گفت: این رسانه با طرح سوژه های امیدبخش، امید و نشاط را به جامعه منتقل می کند.
به گزارش کمیته اطلاع رسانی چهاردهمین جشنواره بین المللی رادیو و ششمین اجلاس جهانی صدا، الهام حسینی با بیان این مطلب افزود: برگزاری جشنواره نقش بسیار مهمی در ارتقای کیفیت برنامه های رادیویی دارد. همچنین فرصتی برای رقابت بیشتر است. فرصتی برای دیده شدن توانمندی ها و فعالیت ها در حوزه رادیو.
وی که در چندین جشنواره به عنوان گوینده برتر انتخاب شده است، استفاده از تجربه پیشکسوتان در جشنواره را امری مهم و ضروری دانست و گفت: این مهم از طرف دست اندرکاران جشنواره چهاردهم رادیو مورد توجه قرار گرفته و در جلسات ارزیابی شاهد حضور پیشکسوتان رادیو هستیم. کسانی که کسب تجربه از آنها بسیار ارزشمند است.

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

جشنواره بین المللی رادیو فرصتی است برای اهالی رادیوست تا بار دیگر گردهم آیند، برنامه سازان تمام توان خود را برای ساخت برنامه ای مطلوب مصروف دارند و دیده شوند.
مدیران شبکه ها و گروهها نیز در این رقابت و جشن بزرگ شرکت می کنند تا سهمی قابل توجه از جوایز و افتخارات را کسب کنند. با آثاری که داوری می شوند، سطح برنامه سازی شبکه های ملی، استانی و حوزه بین الملل مشخص می شود و در واقع عوامل تولید، جایگاه خود، کاستی ها و نقاط قوت خود را در می یابد.
یکی از اهداف جشنواره بین‌المللی رادیو شناخت شیوه و فرمت های جدید رادیویی و همچنین ایده و افکار جدید است که این امر در رقابت آثار رسیده، انتشار آنها پس از جشنواره و ایجاد گارگاههای آموزشی محقق می گردد همچنین داوران خارجی پس از استماع آثار ارسالی برای داوری با سطح و توان برنامه سازان ایرانی آشنا می شوند که این در واقع هدف بعدی جشنواره یعنی شناساندن خود به این حوزه را به ارمغان می آورد.
چشنواره چهاردهم نیز با همین هدف آغاز شد و همانند جشنواره‌های پسشین در فراخوان بخش بین الملل فرمت هایی نظیر مستند، مستند نمایشی و تولید توسط کاربران یا ucg را قرار داد. اگرچه در هر دو زمینه ضعف هایی وجود داشت و در بخش تولید کاربران غالباً (تعاملی) ارسال شده بود، اما فرصتی فراهم آمده است تا پس از جشنواره از این دو ساختار متنوع به خوبی استفاده شود. خصوصاً تولید کاربران که با وجود شبکه های اجتماعی و تولید روزافزون منابع صوتی و تصویر و متنی در این فضاها، امکان ساخت برنامه هایی متنوع و جدید میسر است.
جشنواره بین المللی رادیو نگاه های مارا به افق های دوردست می برد و ما را با فرهنگ، ادبیات و شیوه های بیان و متنوعی که در میان همه آدمیان وجود دارد، پیوند می دهد.
دبیرخانه جشنواره در طراحی فراخوان این دوره محدودیتی برای تعداد آثار ارسالی درنظر گرفت تا هر شبکه بتواند آثار کیفی خود را برای شرکت در این رقابت ارسال کند. بنابراین شاهد برنامه هایی با کیفیت بالا بودیم از این تعداد آثار، حدود چهل اثر در بخش های مستند، مستند نمایشی، نمایش کوتاه، مینی منچر، PSA_CSA, تولید با محتوای کاربران و آموزشی سرگرمی به مرحله فینال یا نهایی راه یافتند.
در این رقابت تنگاتنگ و سخت گیری داوران بخش نهایی، در بخش تولید کاربران هیچیک از آثار، ساختار را رعایت نکرده بودند که در این بخش هیچ شرکت کننده ای شایسته دریافت جایزه نشد.
به هرحال هیئت داوران سخت گیری های خود برای هرچه کیفی ترشدن آثار دارد تا شاهد رقابتی سالم و کیفی باشیم. امیدوارم این جشنواره منشاء حرکت برای یادگیری، کسب تجربه بیشتر و سربلندی رادیو باشد.

بهروز رضوی نژاد – دبیر بخش بین الملل چهاردهمین جشنواره رادیو و ششمین اجلاس جهانی صدا

امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعال

فریبرز گلبن، تهیه کننده پیشکسوت رادیو، متولد 1329 است. او اواخر دهه 40 وارد رادیو شد و با دستیاری تهیه کار خود را شروع کرد. وی در طول این سال ها همواره تهیه کنندگی برنامه های پرمخاطبی همچون «آدینه»، «صبح جمعه با شما»، «هفت شنبه»، «جمعه خوب»، «جمعه من»، «چه فرصتی چه شبی»و... را بر عهده داشت و در دوره های اول برگزرای جشنواره رادیو عنوان بهترین تهیه کننده را کسب کرد. به بهانه برگزاری چهاردهمین جشنواره بین المللی رادیو با او گفت و گو کردیم.
*کار با رادیو را چگونه آغاز کردید؟
-سال 48 به رادیو آمدم و به عنوان دستیار و کمکی در رادیو همه جا سَرَک می کشیدم. تا اینکه سال 50 در دوره تهیه کنندگی رادیو شرکت کردم و تهیه کننده شدم ولی همچنان دستیار بودم. در آن زمان برنامه زنده بامدادی را داشتیم و برنامه های زنده رادیویی بسیار کم بود. در آن برنامه از ساعت 6 تا 9 صبح با مرحوم مالی و محمد خواجوی کار می‌کردیم. بعد از انقلاب مدتی نبودم و پس از چند سال دوباره به ترکیب رادیو برگشتم. آن زمان مجله اقتصادی را داشتیم. رادیو مانند امروز این چنین گسترده نشده بود و تنها رادیو ایران بود. آن برنامه زنده بود و چون من هم تجربه برنامه زنده داشتم کار را شروع کردیم و کار خوبی هم از آب درآمد. مدتی بعد رادیو پیام تازه پا گرفته بود و من را برای رادیو پیام خواستند. خوشبختانه در آنجا من با داریوش کاردان همکار شدم و چون هر دو تجربه داشتیم با هم هماهنگ شدیم. تا سال ها دوشنبه ها بعد از ظهر 6 تا 10 شب با داریوش کاردان در رادیو پیام برنامه داشتیم. بعد از آن رادیو جوان افتتاح شد و ما اولین کسانی بودیم که در بدو تاسیس رادیو جوان شروع به کار کردیم. آن زمان اجازه نداشتیم در شبکه های دیگر به جز رادیو پیام همزمان کار کنیم. با داریوش کاردان برنامه عصرانه را داشتیم که برنامه ای بسیار جذاب با محتوای طنز اجتماعی و انتقادی بود. بعد همراه داریوش کاردان و مرحوم خانم قیصرخواه و ژاله صادقیان، برنامه «آدینه» را در رادیو ایران داشتیم. پس از که این برنامه تعطیل شد به رادیو جوان آمدیم و برنامه صبح جمعه برای رادیو جوان به نام «جمعه خوب» را داشتیم. در این برنامه با دوستانی مثل آقای آذری و عبدی و... همراه بودیم. بعد کم‌کم متوجه شدیم که این تیپ به درد شبکه جوان نمی‌خورد و تصمیم گرفتیم بیشتر، جوانان را به کار بگیریم. بدین ترتیب جوانانی مانند فرزاد حسنی و امیر منوچهری به جمع ما اضافه شدند و «جمعه خوب» ادامه داشت. برنامه ای که بعدها به «هفته ای ها» و «هفت شنبه» تغییر نام پیدا کرد. همچنین در رادیو جوان برنامه « چه فرصتی چه شبی» را نیز با آقای فرزاد حسنی داشتیم. آن هم برنامه بسیار جذابی بود و مخاطبان بسیاری داشت. همکاری من با رادیو جوان همچنان ادامه داشت تا سال گذشته نوروز برنامه «عید من» را داشتیم که در روزهای عادی «جمعه من» بود. این برنامه نیز میان برنامه های مناسبتی پرمخاطب ترین برنامه شناخته شد.
*فکر می کنید برگزاری جشنواره هایی همچون جشنواره بین المللی رادیو در موضوع انتقال تجربه به نسل جوان چطور می تواند موثر باشد؟
-جشنواره رادیو کار بسیار جذابی است. ممکن است من فرصت نداشته باشم که همه شبکه های رایویی را بشنوم و ممکن است اتفاقی برنامه ای را بشنوم. برگزاری جشنواره چند مزیت دارد، یکی اینکه برنامه های خوب در آن شناخته می شوند و می توانید افراد حرفه ای را بشناسید، توانایی های آنها را ببینید. کار رادیو یک کار هنری است که انتها ندارد. حتی من که 51 سال در رادیو سابقه دارم هم از جوانان یاد می گیرم. این اصلا چیز بدی نیست. ضمنا برنامه های خارجی هم که در این جشنواره شرکت می کنند این فرصت را فراهم می کند که بدانیم آنها در کشورهای خودشان چه کار کرده اند و رادیو در دنیا به کجا می رود. از این رو حداکثر امکانات برای ما فراهم است که بدانیم در بحث رادیو و صدا چه می گذرد. همچنین می توانیم مقایسه ای با برنامه سازی در کشور خودمان داشته باشیم. حتی بدانیم در شهرستان های ما چه می گذرد. شاید استعدادهایی در شهرستان وجود داشته باشد که کاری نو می کنند، چرا من استقبال نکنم و از آنها یاد نگیرم. برای همین برگزاری جشنواره بسیار می تواند در ارتقای سطح کیفی برنامه ها موثر باشد.
*چه کار کنیم مردم بیشتر با رادیو دوست شوند؟
-رادیو در همه جای دنیا کار خودش را می کند. اوایل که تلویزیون آمد همه می گفتند که با آمدن تلویزیون رادیو کنار گذاشته می شود ولی این گونه نبود و رادیو همیشه مخاطبان خود را داشته است. همچنین با آمدن ماهواره و اینترنت کنار گذاشته نشد. در ایران هم همین طور است. رادیو توسط ما خودش را با اجتماع تطبیق می دهد. رادیوی ما نیز با رادیوی 10 سال گذشته تفاوت دارد و ما به روز شده ایم. ما باید به روز شویم و خودمان را با جریانات روز تطبیق دهیم تا رادیو را سرپا نگه داریم و اعتماد مردم را به رادیو جلب کنیم.
*از دوره های گذشته جشنواره رادیو چه تجربه ای دارید ؟
-من یک بار در همان دوره های اول برگزاری این جشنواره عنوان بهترین تهیه کنندگی را به همراه آقای کاردان دریافت کردم ولی در حال حاضر دیگر شرکت نمی کنم. به دلیل اینکه اگر برنامه ام اول یا منتخب شود می گویند او 50 سال سابقه دارد و کار سختی نکرده است. اگر هم که برنامه ام اول و یا منتخب نشود که می گویند با 50 سال سابقه نتوانسته حتی منتخب شود. برای همین خودم را کنار کشیده ام.
*در این جشنواره پیشکسوتان چه جایگاهی می توانند داشته باشند؟
-زمانی که من تازه سرکار آمده بودم رئیسی داشتیم که می گفت این بازنشستگان باید بروند! ما می گفتیم چرا؟ و او می گفت برای اینکه قدیمی ها نمی توانند خلاقیت جوانان را درک کرده و نمی گذارند کار کنند! ولی من این تجربه را دارم لذا هرکس که وارد این حرفه شود را حتما کمک می کنم و تشویقش می کنم تا آن انگ به من نخورد!
*از میان برنامه هایی که کار کردید کدام برنامه و کدام همکار را بیشتر دوست داشتید؟
-من در این سال ها برنامه ای را که دوست نداشتم کار نکردم. باید برنامه را دوست داشته باشی تا کارت خوب شود. من عاشق کار داریوش کاردان بودم. با هم بسیار هماهنگ بودیم و واقعا از هم انرژی می گرفتیم. بارها کسل سرکار می آمدیم ولی انتهای برنامه می دیدیم که تازه انرژی گرفته ایم. با فرزاد حسنی نیز همین طور. برنامه «چه فرصتی چه شبی»، «آدینه»، «هفت شنبه»، «جمعه من» و ... را دوست داشته و دارم چون اگر کارمان را دوست نداشته باشیم در آن موفق نمی شویم.
*در آخر اگر نکته ای باقی مانده برایمان بفرمایید.
-اینکه هوای رادیو را داشته باشیم. رادیو همه اش عشق است. من حتی روزی هم که بیکار باشم به رادیو می‌آیم. این عشق در ذات آدم است. شاید من 18، 19 سالم بود که به رادیو آمدم و پول هم نمی گرفتم. علاقه مند بودم و همان باعث شد که من بزرگ شوم. متاسفانه هیچ کار دیگری هم غیر از کار رادیو بلد نیستم.

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

آشنايي ما دهه شصتي ها با راديو بیشتر جنبه كنجكاوي داشت اينكه اين آدمها چطور در اين دستگاه کوچک رفته اند و اين صداها چطور ازين جعبه جادويي بيرون مي آید.
بزرگتر که شديم با « شب بخير كوچولو» به دنياي خيال و رويا سفر كرديم و به خواب عميقي فرو رفتيم، بعدترها متوجه شديم موسيقي هاي بي كلام چه توانايي عجيب و منحصري در بازي كردن با روح و روان ما دارند و آهسته و پيوسته شيفته صداهاي خاص گوينده ها شديم و فهميديم بله" تنها صداست كه ميماند..."
روزی روزگاری براي كنكور ارشد رشته حقوق آماده مي شدم كه چشمم به آگهي "شنيده مي شويد" در روزنامه افتاد و براي آزمون به همراه پدرم به كلاس فن بيان و گويندگي رفتم، آقاي وحيد جليلوند صداي من را جزو "صداهاي خوب" ارزيابي كردند، در محضر ایشان خيلي آموختم و با دنياي عجيب و درعين حال جذابي آشنا شدم، در كنار خانم مهرافزا دوره اجرا را گذراندم و بالاخره توسط استاد پيشكسوت آقاي حميد منوچهري وارد راديو شدم.
اولين بار در نمايش هاي راديو سلامت، گويندگي و بازيگري در نقش هاي كوتاه رو تجربه كردم و در كنار عزيزان پيشكسوت كه اكثرشان سراسر مهر و لطف بودن خيلي آموختم. در ادامه، در راديو كودك و خانواده در "قصه هاي سرزمين من " به تهيه كنندگي سركارخانم زهرا عبدالله زاده كه مشوق و معرف خيلي از جوانهاي علاقه مند و البته با استعداد در اين عرصه بودند و همچنين خانم مريم قاسمي به فعاليتم ادامه دادم و بيشتر آموختم، در "نيلوفرانه" راديو جوان به همكاري با خانم عبدالله زاده ادامه دادم، همين همكاري منجر به معرفي من توسط اين استاد خوب و مهربان به راديو صبا شد و من "خانوم فعال "و "خانوم سوزنچي" در "مسابقه بي سابقه" شدم، در "شكرشكن "به تهيه كنندگي آقاي عزتي و "حرف تو حرف "به تهيه كنندگي ساريا چهري بازيگري و اجرا داشتم و در نهايت آقاي عزتي با اعتماد به من، جرأت اجراي زنده رو به من دادند و من مجري "صبح صبا" شدم.
خلاصه برای کار در رادیو باید هرروز تلاش کرد و برای بهتر شدن آموخته های خود را افزایش داد. برای همین من نیز در حین کار كنار راديو، دوره بازيگري نزد آقاي فرزاد مؤتمن را گذراندم و چندي بعد براي مجري بازيگري برنامه تركيبي "خانواده اميد " در شبكه اميد انتخاب شدم و در صحنه ديگري خودم رو محك زدم و در انيميشن توتك و تراب كه كانديداي بخش انيميشن در جشنواره جام جم شد، اگرچه دوبله جزو اولويت هاي علايقم نبود، اما صداپيشگي نقش تراب پسربچه شيطون قصه بر عهده من گذاشته شد...
سال گذشته از طرف خانم مريم قاسمي يكي ديگر از اساتيد و مشوق هاي من، هم در امر رسانه و هم در امر ادامه تحصيل در رشته مشترك هر دوي ما يعني "حقوق" به جشنواره راديو دعوت شدم و اما امسال به عنوان يك "راديويي " سالروز تاسیس رادیو در ایران را به همه همکاران و شنوندگان تبریک می گویم و امیدوارم تقارن اختتامیه جشنواره رادیو با این اتفاق مهم باعث شود تا ما جوان ترها در کنار پیشکسوتان بهتر و بیشتر درس بیاموزیم.
راديو براي من هويت و اصالت است، من در راديو پا گرفتم و بزرگ شدم، زمين خوردم و باز بلند شدم، زندگي كردن رو ياد گرفتم، راديو براي من خانه است و خانواده، راديو اصالت من است كه مي دانم اگه در طول مسير كاري هر جاي دیگری كار كنم و به هر جا برسم، هر آن چيزي كه دارم از راديوست و در آخر، خوشحالم كه من صاحبه عظيمي عضوي از خانواده راديو هستم.

صاحبه عظیمی گوینده رادیو

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

گوینده باسابقه رادیو گفت: جشنواره رادیو موجب جنب و جوش در بین همکاران شده است و فضای بانشاطی را رقم زده است.
به گزارش کمیته اطلاع رسانی چهاردهمین جشنواره بین المللی رادیو، ناصرقوام پور در خصوص اهمیت برگزاری جشنواره رادیو گفت: برگزاری این جشنواره از چند جنبه دارای اهمیت است. آشنایی با دیدگاه های جدید برنامه سازان، در سطح داخلی بسیار مهم است. در سطح جهانی در حوزه صدا نیز طبعا تاثیرگذار است. توجه به برنامه های هر کشوری البته با توجه به شرایط جامعه در برنامه سازی و همچنین بومی سازی این نوع برنامه ها از نتایج بخش بین الملل این جشنواره است. برنامه سازان داخلی با توجه به این شرایط و نگاه عمومی می توانند برنامه سازی کنند. همچنین از طریق برگزاری جشنواره با فرهنگ های مختلف آشنا شده و تبادل فرهنگی صورت می گیرد.
گوینده رادیو فرهنگ در ادامه افزود: تصور می کنم در داخل کشور جا دارد مثل جشنواره های سینمایی که کارهایی صرفا برای جشنواره ساخته می شود و کارکرد دیگری ندارند، تنها روی خود جشنواره زوم نکنیم. از تهیه کنندگان و برنامه سازان بخواهیم به صورت رندوم برنامه های ثابت خود را انتخاب کنند. نگاه تهیه کننده و برنامه ساز باید اینطور باشد که درطول سال به ساخت برنامه های شاخصی بپردازد که در چنین جشنواره ای رصد شود.
وی درباره حال و هوای کار در رادیو گفت: رادیو فضای بسیار گرم و صمیمی دارد. روابط همکاران خیلی صمیمی تر از دیگر محیط های کاری است. با نگاهی به بحث بودجه و درآمد و برآوردهای مالی نشان می دهد کار در رادیو علاقه ویژه ای می طلبد و همه کسانی که در این رسانه سال ها مانده و دوام آورده اند به عشق و علاقه درونی به رادیو مانده اند. کار در رادیو و ماندن در آن حتما به یک علاقه ای بوده است.
قوام پور در ادامه توضیح داد: سختی کار در رادیو در مقایسه با تلویزیون این است که طبعا رادیو برآورد کمتری دارد. رادیو در مقایسه با تلویزیون می تواند ارتباط صمیمی تر و عاطفی تری با مخاطب برگزار کند. تصویرسازی می تواند بکند و قوه تخیل مخاطب را بالا می برد. این شاید تفاوت آن با سایر رسانه ها است.
این گوینده باسابقه رادیو درباره خاطره خود از دوره های پیشین جشنواره گفت: خاطره ای از دوران برگزاری جشنواره در اصفهان دارم. اجلاس جهانی صدا آغاز به کارکرده بود و تاثیربسیار خوبی داشت. با تعدادی از افرادی که کشورهای دیگر آمده بودند صحبت می کردیم و برایشان جالب بود که هر سال چنین جشنواره ای برگزار می شود. افرادی که از کشورهای دیگر آمده بودند با فرهنگ ما آشنا می شدند. برگزاری آن در شهرهای مختلف تنوعی بود. همانطور که می دانید جشنواره هر بار در شهری دیگر برگزار می شد. امسال با توجه به مسائل و مشکلات مالی فعلی کشور جشنواره در تهران برگزار می شود. اما باید بپذیریم شرایط فعالی مان اینطور ایجاب می کند و البته جای شکرش باقیست که بعد از مدتی دوباره جشنواره برگزار می شود. جشنواره نگاه ها را عوض می کند. در بین همکاران جنب و جوشی می بینم و از اندک خمودگی خود درآمده اند. جشنواره فضای با نشاطی را بین همکاران رقم می زند.
قوام پور توضیح داد: شنیده ام امسال قرار است بخش مردمی هم در جشنواره باشد. این بسیار خوب است و بخشی از جشنواره مخاطب محور می شود. در واقع صاحبان اصلی رادیو و پشتوانه های برنامه ها همین مردم هستند. اگر طوری باشدکه بخش مردمی بیشتر دیده شود و یا مسابقاتی برگزار شود مثل انتخاب گویندگان یا تهیه کنندگانی که بتوانند از این طریق به رادیو ورود پیدا کرده و بتوانند برنامه سازی کنند بسیار مثبت خواهد بود. گوشه ای از جشنواره به مخاطب اختصاص پیدا کند و مردم با خواست و نیاز مخاطب بیشتر آشنا شوند.
وی تاکید کرد: تبادلاتمان با کشورهای دیگر محدود به چند روز جشنواره نباشد. ارتباط باید تداوم پیدا کند و این امر برای اکثر شبکه ها باید ممکن باشد.

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

برگزاری چهاردهمین جشنواره بین المللی رادیو و ششمین اجلاس جهانی صدا بهانه ای شد تا به جنبه اثربخشی و توجه به فرهنگ عامه در رادیو بپردازم. آن هم از دیدگاه فردی که با فرهنگ عامه کمی آشنایی دارد و تحقیقات میدانی نیز در کل استان ها انجام داده است.
هدف اصلی برگزاری جشنواره، انتخاب برترین ها در طول یکسال و یا سالهای متمادی است نه انتخاب بهترین ها. بنابراین فرد برگزیده با بهره گیری از فکر و اندیشه و مساعدت دیگران، اثر برگزیده را آفریده است اما این بدان معنا نیست که فردی مفید در امر برنامه سازی رادیویی است. البته افرادی از این قاعده مستثنی هستند، پس چون با امتیازی که داوران جشنواره به اثری می دهند و آن اثر در جشنواره برگزیده می شود، صاحب اثر فردی قابل تقدیر است نه قابل تکثیر.
نکته دیگر اینکه اثر و نتیجه برگزاری جشنواره باید این باشد که رسانه ای مردمی مثل رادیو را با نگاهی به آینده پیش برد، با بهره گیری از عقبه ای قابل اعتنا که باید بگویم در این امر چندان اثربخش نبوده، چرا که در سه دهه گذشته افراد جذب شده در پاره ای از موارد بیشتر از تجربه و تخصص عملی و فعالیت عملیاتی، دارای سواد دانشگاهی و مدارک تحصیلی بودند. در حالی که در رادیو باید بدانیم تجربه بالاتر از علم محض است.
افرادی در رادیو موفق هستند که با بهره گیری از تجارب مجربین رادیویی در کنار دانش رسانه ای، برنامه سازی داشته باشند. هرچند امروز در رادیو کمتر می توان یافت افرادی را که مختص کار رادیویی مدرک تحصیلی معتبر داشته باشند، اما سواد رسانه ای و شناخت از مخاطب باعث شده بتوانند در برنامه سازی موفق عمل کنند چون در نزد پیشکسوتان سالها شاگردی کردند و از تجربه سالها تلاش آنها بهره گرفته و در عین جوانی و به روز بودن توانستند در امر برنامه سازی رادیویی بدرخشند.
در اینجا لازم است نکته ای را متذکر شوم و آن این است که جوانان توانمند و شاغل در رادیو، خود باید طالب باشند تا از پیشکسوتان اصول را یاد بگیرند واز سویی هم سازمان صداوسیما بخصوص رادیو باید در امر کادرسازی و جانشین سازی به نحوی از کار و تجربه کارآموختگان برای انتقال تجاربشان به جوانان بهره گیرند که برنامه سازان ریشه دار و کارآمد شوند اما با سرعت بیشتر که یک جا ماندن گزند دارد و به روز نبودن، ثمره ای جز فنا در عین جانداری نخواهد داشت.
امید که چون همیشه از صفر شروع نکنیم و راه رفته دیگران را تا آنجا که راه از چاه شناخت، دنبال کنیم و به پیش رویم.

محمد اسماعیل براری، پیشکسوت تهیه کنندگی و گزارشگری رادیو

©2019 IRIB All Rights Reserved | کلیه حقوق برای صدای جمهوری اسلامی ایران محفوظ است ۱۳۹۷©